محسن هاشمیرفسنجانی، رئیس پیشین شورای شهر تهران و مدیرعامل سابق متروی تهران، در گفتوگویی به بررسی دلایل وضعیت بحرانی هوای تهران پرداخت؛ شهری که طبق گزارش شرکت سوئیسی IQAir با شاخص ۲۳۳ در صدر آلودهترین شهرهای جهان قرار گرفته است.
هاشمی با اشاره به قوانین متعدد مصوب از سال ۱۳۳۱ تا ۱۳۹۶ در حوزه حملونقل عمومی، ضعف در اجرا و کمبود سرمایهگذاری دولت و شهرداریها را عامل اصلی کاهش سهم حملونقل عمومی در کلانشهرها دانست. او تأکید کرد که کمبود واگنهای مترو، فرسودگی اتوبوسها و محدودیت خودروهای برقی در کنار مصرف بالای سوخت خودروهای موجود، وضعیت آلودگی را تشدید کرده است.
مصرف انرژی فراتر از میانگین جهانی
- مصرف روزانه بنزین در ایران به حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون لیتر میرسد.
- مصرف گازوئیل روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر است و بخش عمده آن در حملونقل عمومی استفاده میشود.
- مصرف گاز کشور نیز به حدود ۸۷۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده و ایران را به چهارمین مصرفکننده بزرگ گاز جهان تبدیل کرده است.
- شدت انرژی در ایران طی سه دهه گذشته ۲۶۵ درصد رشد داشته، در حالی که بسیاری از کشورها این شاخص را کاهش دادهاند.
عقبماندگی در توسعه حملونقل عمومی
- تهران به جای ۱۲ خط مترو، تنها ۷ خط فعال دارد و از ظرفیت موجود نیز بهطور کامل استفاده نمیشود.
- تعداد واگنهای مترو و اتوبوسهای فعال بسیار کمتر از نیاز واقعی است؛ در حالی که تهران به حدود ۳۰۰۰ واگن و ۹۰۰۰ اتوبوس نیاز دارد، تنها ۱۲۰۰ اتوبوس فعال در سطح شهر وجود دارد.
- در سایر کلانشهرها نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ مجموع خطوط مترو کشور کمتر از ۳۵۰ کیلومتر است، در حالی که باید به ۱۰۰۰ کیلومتر میرسید.
قانون هوای پاک و موانع اجرایی
هاشمی یادآور شد که قانون هوای پاک بر توسعه حملونقل عمومی برقی و ایجاد زیرساختهای پایدار تأکید دارد، اما در عمل پیشرفت چشمگیری حاصل نشده است. تولید سالانه بیش از یک میلیون خودرو با مصرف سوخت بالا و نبود خودروهای برقی کافی، از دیگر عوامل تشدید بحران آلودگی هوا عنوان شد.
